στάχτες, το blog

ιστολόγιο προς υποστήριξη του περιοδικού staxtes.com

Κατηγορία: σάτιρα

Μποστ, Oλίγα λόγια διά τον καλλιτέχνη

ΑΡΧΕΙΟ/ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2016

favicon

Ό,τι ήταν ο Λεονάρντο Nτα Bίντσι για την εποχή του, το ίδιο απάνω κάτω είναι και ο Mέντης Mποσταντζόγλου για την σημερινή εποχή. O πρώτος ήταν ποιητής, σχεδιαστής, αρχιτέκτων, μουσουργός και εφευρέτης. Aι διάφοροι μελέται του για τα πυροβόλα όπλα, καθώς και. Διαβάστε περισσότερα-Continue reading

Advertisements

Ἐμμανουήλ Ροΐδης, Τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ Ἀσμοδαίου

arxeio30-9-16

fav-3

Ἀσμοδαῖος ἦταν τὸ ὄνομα τῆς σατιρικῆς ἐφημερίδας ποὺ ἐξέδιδε ὁ Ῥοΐδης μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1875 καὶ 1876.
Θεοτούμπης ἦταν ἕνα ἀπὸ τὰ ψευδώνυμα ποὺ χρησιμοποιοῦσε στὰ ἄρθρα ποὺ ἔγραφε γιὰ τὸν Ἀσμοδαῖο.

Ὁ Θεοτούμπης παραιτεῖται τοῦ Ἀσμοδαίου, πιθανῶς δὲ καὶ ὁ Ἀσμοδαῖος τῆς δημοσιότητος ἐπί τινα καιρόν· πράττει δὲ τοῦτο κατὰ καθῆκον, πεισθεὶς ὅτι τὰς ἰδέας του περὶ διαθέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Ἑλλάδος ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος ἀδύνατον εἶναι νὰ συμμερισθῇ ἡ πλειονοψηφία τοῦ εὐγενοῦς κοινοῦ καὶ τῆς γενναίας φρουρᾶς.

Διαβάστε περισσότερα-Continue reading

Χ.Ε. Μαραβέλια, Ευπώλητα…

Η λίστα με τα ευπώλητα – Στα σκουπίδια!
Τα πλείστα των ευπώλητων σκουπίδια
Πληρώνετε ένα, δύο τζάμπα
(έτσι με τζ- καθώς που απεχθάνεται ο κυρ Ντίνος)
Βιβλία για το καλοκαίρι
Τις διακοπές (ρεύματος)
Τις Γιορτές
Τη Σαρακοστή
Ο γέρων Παφνούτιος για το Μνημόνιο.

Οκνηροί ή δεκασμένοι διαλαλητές
(υπάρχουνε πιο τίμιες δουλειές, κυρίες, κύριοι)
αναπαράγουν λίστες με βιβλία.
Play List! (προστακτική, όχι ουσιαστικό) – Δεν εννοούνε βέβαια τον Λιστ.
Η μόνη τους δικαιολογία
(να λέμε των θεόστραβων το δίκιο)
Οι άνθρωποι πληρώνονται να γράφουν
Όχι να διαβάζουν!
Παπαγαλάκια που δεν άνοιξαν
τα όσα ενθέρμως μας προτείνουνε βιβλία.
Ώστε να μείνουν προφανώς ανεπηρέαστοι
καταπώς θα ’λεγε ο Ουάιλντ
μα πάντα ανίδεοι και ποζάτοι.

Τα αστραπιαίως
Πριν συλληφθούν-συγγραφούν-τυπωθούν και εκδοθούν, ευπώλητα.
Τα αλλαξοκωλίστικα
Τα ποια σε ποιους επί ποιήμασι εκδίδεται.
Τα ψευτο-ευπώλητα και όχι σπανίως βραβευμένα.

Τα: «Έγραψαν γι’ αυτό το βιβλίο:»
«Μεταφραστικός άθλος» ή/και
«Η μετάφραση ρέει»
(μας πιτσιλίσατε, άθλιοι!)
«Πολυεδρική σφαιρικότητα»
«Το βιβλίο που δεν πρέπει να λείπει
από κανένα σπίτι» – δηλαδή σαλόνι.
Τα: «Εξαντλήθηκε και επανακυκλοφορεί»
«Άφησε άναυδη την κριτική»
(έτσι εξηγείται η σιωπή της).
«Ο νέος Καβάφης/η νέα Σαπφώ» – our National She-Poet
«It’s a must» λέει και ξαναλέει το His Master’s Voice.
Οι τρακόσες αποχρώσεις τού
Δεν καταλαβαίνουν γρυ.

Οι αγοραστές – τσιμπήσανε
Οι (με τιμή σβησμένη) δωρητές ευπώλητων – ο sancta simplicitas!
Οι τυλιχτές τέτοιων βιβλίων
(Μα, κάντε λίγο πιο μεγάλο –και κατσαρό– το φιόγκο· για δώρο πάει!)
Οι pushers των δελτίων τύπου.
Τα ευπώλητα, των ευπώλητων, ώ πουλημένοι.

Το σύνθετο όλο φωτογραφίες – και κάποια ευπώλητα
Το πολυσύνθετο κόλπο με τα best sellers.
Βιβλία και κριτές βιβλίων – Άδετα αυτά, λυτοί αυτοί
υπογραφείς τιτανοκριτικών οι αρνησίμαθοι τζουτζέδες.

Γιατί δε λέμε ευπώλητα ή έστω πουλημένα
Φιλμ, παραστάσεις, συναυλίες;
(Αυτά πριν καν οργανωθούν βαφτίζονται sold out, όχι ευπώλητα).
Κι ακόμα: Τυρογαλακτοκομικά προϊόντα
Αλίπαστα
Θυμιάματα
Έργα τέχνης;
(πενία μηχανάς και τέχνας απεργάζεται)

Άσ’ τους τελάληδες κακόφωνα να κράζουν
Φίλε αναγνώστη κι αδερφέ
εραστή των γραμμάτων του Κάδμου.

Εκεί που ξέρεις όλον αυτό το συρφετό να γράψεις
Η κρίση σου χίλιες φορές πιο έγκυρη από δαύτων.

Τα πάνελ τους υποτιμούν και ατιμάζουν:
Συλλόγοι ευπωλητούχων συγγραφέων
Ποιητές κουτοπόνηρων πληνγραφέων
Γλάστρες σε θέση γραμματέων.
Λογιών καπάτσοι του βιβλίου
Η από την Πολιτεία βραβευμένη ευπωλησία
Το Ευπώλητων Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕ τι;)
Λογής σχολεία δημιουργικής γραφής
Της τίμιας κριτικής οι δάσκαλοι πού πήγαν;
Πούλα πόζα και παραμύθι κύριε Δήθεν Τάχα
Εωνημένε ανυπόμονε όνε.
Που λες στο κοριτσάκι ότι ζεις «απ’ τα γραφτά σου»
ενώ με απάτες ψευτοζείς. Λαμόγιο!

Μπεστ-σελερίστες της μπουρμπουλήθρας του φραπέ
Διδάκτορες του δήθεν
Καθηγητές του εγωτισμού
Της ημιμάθειας Πρυτάνεις.

Υπάρχουν όμως και τα ου πωλητά.
Ο σοφός μελετάει – Οι αμαθείς γράφουν
συχνά δε αντιγράφουν
αλλά με αναίδεια αντίτυπα υπογράφουν
ακόμη και στα σουπερμάρκετ
δίπλα στων τυροκομικών τον πάγκο
(* Τα έσοδα από την πώληση
υπέρ του Συλλόγου Αδιανοήτως Πασχόντων Ωμογενών).

Και συ φίλε μου Όργουελ
που εκεί τριγύρω στα μισά των thirties
στην καρδιά τότε του ιμπεριαλισμού
(ανώτατο στάδιο κ.λπ.)
χόρευες το ταγκό του Λένιν
(ένα βήμα μπρος κ.λπ.)
και νόμιζες πως το βιβλίο ως εμπόρευμα
σε σύγκριση μ’ άλλων ειδών πραμάτειες,
πι χι κηπευτικά ή λαχανοφυλλάδες
δεν μπορεί –έγραφες– να κατεβεί
πιο κάτω ενός επιπέδου.

Λοιπόν νωρίς ξεμέτρησες το ζην αθάνατε.
Από τα 1984 και δώθε
σε τούτη τη βαλκανική Φάρμα των Ζώων
παρία της μεγάλης φάρμας της Ευρώπης
όλο και πιο στα έσχατα το πάνε
όλο και πιο αισχρά εξευτελίζουν
το αντικείμενο του πόθου σου.

Της πλάκας συγγραφείς
Εκδότες της αρπαχτής
Ένας εσμός κριτικογράφων της δεκάρας.

*

Copyright © 2011 Booksreview.gr.
All Rights Reserved.

Ο Μποστ και η γελοιογραφική γλώσσα του

Από τον ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΕΤΣΕΤΙΔΗ

Σκίτσο του Δημήτρη Χαντζόπουλου

Έκθεση «Cherchez να φάμ’! Ο Μποστ του Τύπου», Μουσείο Μπενάκη, κτίριο οδού Πειραιώς, 4 Απριλίου έως 19 Μαΐου, ώρες λειτουργίας: Πέμπτη, Κυριακή 10:00-18:00, Παρασκευή, Σάββατο 10:00-22:00, Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη κλειστά

Ο Μέντης Μποσταντζόγλου είναι ο Τζέημς Τζόυς της ελληνικής γελοιογραφίας. Με την σατιρική του επίθεση στην μίζερη μικροαστική σοβαροφάνεια, η οποία ως πλημμυρίδα κατέκλυσε και κατακλύζει ακόμη μέχρι σήμερα την κοινωνία μας, ανέδειξε τον τεράστιο πλούτο της ελληνικής γλώσσας. Άπαντα τα κείμενά του και οι γελοιογραφικές απεικονίσεις που τα συνοδεύουν υπάρχουν και λειτουργούν διαχρονικά, μέχρι τις ημέρες μας όπου οι «Πειναλέοντες» και οι «Ανεργίτσες» περισσεύουν, στηλιτεύοντας την κουφότητα της εξουσίας και την ματαιόδοξη στάση εκείνων οι οποίοι την διαχειρίζονται.
Η δική του ορθογραφία όχι μόνο δεν παραποίησε το εννοιολογικό υπόβαθρο της γλώσσας, αλλά της προσέδωσε βαθύτατα εκπληκτικής καθαρότητας σημασίες, αναδεικνύοντας την μεγάλη διαβρωτική δύναμη της λέξης και το ηφαιστειογενές χιουμοριστικό περιεχόμενο, το οποίο αίφνης εκτινάσσεται από την δήθεν αφελή και δήθεν ανορθόγραφη γραφή του.
«Ἤθελον να εροτήσω – διά νά σᾶς δοροδοκίσω – πόσον πρέπυ νά πλιρόσω – καί τί χρίματα να δόσω;»
Με άκρα αφέλεια, και με πληθυντική ευγένεια, όπως αρμόζει στην υποκριτική μιζέρια του κοινωνικού τοπίου, πλησιάζει ο ύποπτος μυστακοφόρος τον ποδοσφαιριστή της εποχής. Τίτλος του σκίτσου: Ο ΠΟΛΩΝ ΤΗΣ ΜΕΤΡΙΤΗΣ (κατά το όνομα της πρώτης κλίσεως: η μετριτή, της μετριτής!). Αναλογικώς, Ο ΠΟΛΩΝ θα μπορούσε να είναι ο οποιοσδήποτε από τους πλείστους, οι οποίοι διαχειρίστηκαν θέσεις εξουσίας στις μέρες μας.
Δεν αντιστρατεύεται την γλωσσική καθαρότητα της ελληνικής, δεν είναι μαστροχαλαστής. Είναι μάστορας, γλωσσοπλάστης δημιουργός, ακριβολόγος υπονομευτής μιας εκφυλισμένης μικροαστικής νοοτροπίας η οποία καταδυναστεύει την ελληνική κοινωνία, από την τότε μεταπολεμική μέχρι και την σημερινή μεταπολιτευτική εποχή της κρίσεως.
Η γραφή του, η οποία συνοδεύει τα γελοιογραφικά σκίτσα του, προσδίδει πολλαπλώς σημαντικά νοήματα, πλήρη από το υψηλής ποιότητος καταλυτικό του χιούμορ. Και ας μην αμφισβητήσει κανείς ότι δεν ισχύει το 2013 το ρεφρέν εκείνο, το οποίο άδει η «μαμά Ελλάς» την δεκαετία του ’60:
«Κάπου ὑπάρχουν φαγητά,
Άλλοι τα μασάνε.
Κάπου ὑπάρχουν ἀσφαλῶς, μά δέν ξέρει ποῦ.
Κι’ ἔτσι σκαλίζει στά χαρτιά, στόν τενεκέ μέσ’ τ’ ἄστρα.
Κι’ εῖν’ ἰκανό, στ’ ὀρκίζομαι,
τό ὀρφανό, τό λυσσακό, νά φάη καμμιά γλάστρα».
Παρά το γεγονός το οποίο, μόνο αυτό, ακούστηκε στη δική μας εποχή ότι «υπάρχουν λεφτά» και τούτο αποδείχθηκε ψεύδος, ίσως εμφιλοχωρεί και η τρομερή απειλή και το «υπάρχουν φαγητά» να αποδειχθεί φενάκη και αντικατοπτρισμός στην έρημο της απωλείας και της οικονομικής εξαθλίωσης στην οποία έχουμε οδηγηθεί.
Ο Μέντης Μποσταντζόγλου διαμορφώνει κατά τον προσφυή χαρακτηρισμό του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου τον δικό του «γλωσσολογικό κώδικα». Έτσι με ευφυείς αλλαγές στην τυπική ορθογράφηση και στον τονισμό των λέξεων, με ευρηματικές συνηχήσεις, με αναπάντεχες συνδηλώσεις, ακόμη και με παράθεση ξενόγλωσσων λέξεων πετυχαίνει εξόχως απολαυστικά και ταυτοχρόνως καυστικά γελοιογραφικά αποτελέσματα.
Πολλοί θεώρησαν τον κατά κόσμον Χρύσανθο Μποσταντζόγλου, τον ευφυή και ευρηματικόν Μποστ, συνεχιστή της εικονογραφικής εκδοχής, την οποία καλλιέργησε ο λαϊκός ζωγράφος Θεόφιλος. Επειδή το θέμα μικρή σχέση έχει με το αντικείμενο του παρόντος σημειώματος, αφήνω ως εικασία την εξέταση της παραπάνω πρότασης.
Ο Μποστ πάντως, για πρώτη φορά βάζει στο στόμα των σκίτσων του φουσκίτσες με λόγια το καλοκαίρι του 1958 εικονογραφώντας τις Σταυροφορίες του Ν. Τσιφόρου στο περιοδικό Ο Ταχυδρόμος. Και, παραδόξως –αν εδώ δεν με απατά η μνήμη μου– τα λόγια αυτά είναι γαλλικά: «Ζέ βουζέμ τρέ μποκοῦ τούτ λά ζούρ – πούρ λαμούρ ίλ παρλέ λέ σαντούρ», άδει ο σταυροφόρος «Γάλλος τραγουδῶν γαλλιστί», και η καλή του ΑΡΝΤΑ απαντά: «αί μουά ὀσί». Υπογραφή: Bost.
Εν συνεχεία, με αύξουσα πρόοδο τα κείμενα στις γελοιογραφίες του θα μεγαλώνουν, η γλώσσα του, ο γλωσσικός του κώδικας, θα πλουτίζεται και, κάποτε, όταν πλέον το κείμενο θα περισσεύει θα το καταγράψει κυκλοτερώς στην περιφέρεια του σκίτσου του.
Και αυτή η υπονομευτική και χυμώδης γλώσσα του θα γίνει η εν εγρηγόρσει συνείδηση της προοδευτικής μερίδας των πολιτών αυτής της παντοειδώς ταλαιπωρημένης χώρας.
ΥΓ. Τον Μποστ είχα γνωρίσει από τα σκίτσα του στα τέλη της δεκαετίας του ’40 όταν δημοσιεύονταν στο περιοδικό: Ελληνόπουλο – Ο θησαυρός των παιδιών. Έκτοτε συνέχισα να παρακολουθώ την πορεία του στα διάφορα έντυπα με τα οποία συνεργάστηκε. Γύρω στις αρχές της δεκαετίας του ’80 τον γνώρισα και προσωπικώς. Μεσούσης της δεκαετίας του ’80 πήρα την παρακάτω επιστολή:
«Ἀγαπητέ συνάδελφε Δ. Πετσετίδη. Εὐχαριστῶ γιά τόν κόπο πού ἔκανες νά φωτοτυπήσεις τά σκίτσα σου (πολλά ἀπ’ αὐτά τώρα πού τά ξαναβλέπω τά θυμᾶμαι). Πετυχημένες κι’ οἱ παρωδίες «Μποστ». Ἀλλά καλά κάνεις καί τά ἐγκατέλειψες, ὅπως κι’ ἐγώ. Μόνον ἐκ τοῦἐμπορίου ἡἄνεσις. Ἔγκαιρα ἀποτραβήχτηκες κι’ ἐσύ, ἀκολουθώντας τό παράδειγμά μου ἴσως. Πιστεύω ὅτι δέν κάναμε ἄσχημα.
Φιλικά
Μποστ
ΥΓ. Συγγνώμη γιά τήν καθυστέρηση. Δουλειές!»
 
*

P.S.Mavro/Stavriotis, Για την «Hμέρα» τάχα, της Ποίησης…

Ε.Ε.Ε.
(Ένα Ευθύβολο Ευθυμογράφημα)
Τί να ζητούν τάχα (με τους εορτασμούς τους) αυτοί Ποιητές, οι Λούμπεν, οι Ρέμπελοι, οι καταραμένοι εραστές…?
Νομίζω πως γνωρίζω τους ποταπούς σκοπούς αυτών των αλητήριων γραφιάδων.
Ξέρω τι λιγουρεύονται, οι ελεεινοί στιχοπλόκοι, οι αδιάντροποι λεξοπλάστες…
Να χουφτώσουν τα στήθη από τις κοπελίτσες (που αιθεροβατούν) αποζητούν!
Και τις (ονειροπαρμένες) παντρεμένες, να καβαλικέψουν θέλουν!
Ακόμα και τις μεγαλύτερες γυναίκες (τις νεραιδόπληκτες) ορέγονται οι ασεβείς!
Για τις γυναίκες πλάθουν αισθησιακά στιχάκια – πρόστυχα και εκμαυλίστηκα.
Λέξεις και προτάσεις πονηρές περιλαμβάνουν στα ποιήματα τους και νοήματα αισχρά και ασεβή, γι’ αυτές περικλείουν στα γραφτά τους.
Στο μάτι, έχουν βάλει (οι λάγνοι Ποιητές) τις παρθένες κόρες μας, τις πιστές συμβίες μας και τις ακριβοπληρωμένες ερωμένες μας.
Eπιδιώκουν οι αχρείοι (με αμαρτωλά στιχάκια) να εξάψουν, ερωτικά τη φαντασία τους… και να τις κάνουν, θέλουν, (με κολασμένο πάθος) να αποζητούν να συνευρεθούν ερωτικά μαζί τους!
Ακόμα και τα αγόρια μας κινδυνεύουν, με την συναναστροφή τους… (πολλοί από τους κολασμένους Ποιητές, έχουν περίεργα ερωτικά γούστα και διαστροφές).
Aλλά και οι ποιήτριες δεν είναι ακίνδυνες για τα θηλυκά μας… (μήπως τη Σαπφώ τη Λέσβια, δε λατρεύουν όλες… και αυτή δεν υπηρετούν με την τέχνη τους?)
Αχ, ημέρα που είναι σήμερα, οι Θεοί να μας φυλάσσουν (εμάς τους συνετούς) από τους Ποιητές, τις
Ποιήτριες και την εκμαυλιστική τέχνη τους.

*

© P.S.Mavro/Stavriotis
για τους Φίλους μου τους Ποιητές και τις φίλες μου τις Ποιήτριες!!!

***

Το ιστολόγιο του P.S.Mavro/Stavriotis
image from Jon Mychal